Καλοήθεις Παθήσεις του Πρωκτού

Οι καλοήθεις παθήσεις του πρωκτού αποτελούν ένα ευρύ φάσμα ασθενειών, που αντιμετωπίζονται με χειρουργικές και μη μεθόδους. Λόγω της ιδιαίτερης ανατομίας, είναι πολύ σημαντικό οι ασθενείς με συμπτώματα στην περιοχή του πρωκτού να εξετάζονται από έναν ειδικό, για την αποφυγή λανθασμένων διαγνώσεων και θεραπειών.

Οι αιμορροϊδοπάθειες, αποτελούν μία από τις πιο συχνές παθήσεις του πρωκτού. Οι αιμορροΐδες είναι αγγειακά πλέγματα στην περιοχή του πρωκτού, οι οποίες οι οποίες μπορούν να διογκωθούν και να αιμορραγήσουν ή να εμφανίσουν θρόμβωση. Προδιαθεσικοί παράγοντες αποτελούν η καθιστική ζωή, η δυσκοιλιότητα, η άρση βαρών, όπως και η εγκυμοσύνη. Η διάγνωση τους βασίζεται στο ιστορικό, σε μία καλή φυσική εξέταση και στην πρωκτοσκόπηση. Σε ασθενείς με αιμορραγία συνιστάται επίσης η κολονοσκόπηση, για τον αποκλεισμό κακοήθειας.

Η θεραπεία τους βασίζεται κυρίως στην συντηρητική θεραπεία, με έμφαση στην αποφυγή της δυσκοιλιότητας. Συνιστάται επομένως μία δίαιτα υψηλή σε φυτικές ίνες, η λήψη αρκετών υγρών και η άσκηση.  Σε ασθενείς που δεν ανταποκρίνονται στη συντηρητική θεραπεία, η απολίνωση των αιμορροΐδων, η σκληροθεραπεία και η αιμορροϊδεκτομή αποτελούν μερικές από τις πιο γνωστές χειρουργικές παρεμβάσεις. Μία νέα μέθοδος, η λεγόμενη μέθοδος THD (Transanal Hemorrhoidal Dearterialisation), επιτρέπει την ανώδυνη αντιμετώπιση των αιμορροΐδων με τη βοήθεια υπερήχων, χωρίς την ανάγκη αφαίρεσης τους. Το είδος της χειρουργικής θεραπείας βασίζεται στο είδος της αιμορροϊδοπάθειας, όπως και σε προσωπικούς παράγοντες του κάθε ασθενούς.

Τα περιεδρικά αποστήματα αποτελούν συλλογές πύου στην περιοχή του πρωκτού. Τις περισσότερες φορές η αιτιολογία είναι ιδιοπαθής και οφείλεται σε απόφραξη και φλεγμονή των βλεννογόνων πόρων του πρωκτού. Οι ασθενείς εμφανίζουν περιπρωκτικό πόνο, ροή πυώδους υγρού, όπως και πυρετό σε προχωρημένες καταστάσεις. Η διάγνωση πραγματοποιείται συνήθως με φυσική εξέταση, αν και σε ειδικές περιπτώσεις απαιτείται η χρήση απεικονιστικών μεθόδων, όπως της αξονικής ή μαγνητικής τομογραφίας της πυέλου.

Η αντιμετώπιση των περιεδρικών αποστημάτων είναι χειρουργική και βασίζεται στην παροχέτευση του πύου και την επιλεκτική χρήση αντιβιοτικών. Η έγκαιρη παροχέτευση είναι απαραίτητη για την αποφυγή επιπλοκών και δημιουργίας συριγγίων.

Μετά την επιτυχή παροχέτευση του αποστήματος, έως και το 50% των ασθενών μπορεί να εμφανίσει ένα περιεδρικό συρίγγιο. Το περιεδρικό συρίγγιο αποτελεί μία οργανωμένη σήραγγα μεταξύ του αυλού του πρωκτού και το περιπρωκτικό δέρμα. Οι ασθενείς εμφανίζουν συνήθως περιπρωκτική ροή ορώδους ή πυώδους υγρού, ή επαναλαμβανόμενα περιεδρικά αποστήματα. Η διάγνωση είναι κυρίως κλινική. Σε ορισμένες περιπτώσεις η χρήση της μαγνητικής τομογραφίας της πυέλου είναι απαραίτητη για περαιτέρω διερεύνηση της ανατομίας του συριγγίου.

Η αντιμετώπιση των συριγγίων βασίζεται σε διάφορες χειρουργικές μεθόδους και εξαρτάται από τα ανατομικά χαρακτηριστικά του συριγγίου, όπως και προσωπικούς παράγοντες του ασθενούς. Πέρα από την περίπτωση της συριγγοτομής, συνήθως προηγείται η τοποθέτηση seton, ενός ελαστικού καθετήρα κατά μήκους του συριγγίου, πριν την οριστική αντιμετώπιση του συριγγίου. Η τεχνική LIFT, όπως και η δημιουργία ενδο-ορθικού κρημνού αποτελούν τις πιο συχνές και αποτελεσματικές μεθόδους στην αντιμετώπιση σύνθετων περιπρωκτικών συριγγίων.

Η ραγάδα πρωκτού είναι μία σχισμή του περιπρωκτικού δέρματος. Είναι ιδιαίτερα επώδυνη και συνήθως οφείλεται σε τοπικό τραυματισμό από σκληρά κόπρανα. Η διάγνωση είναι κλινική, και η θεραπεία βασίζεται σε τοπική θεραπεία με φαρμακευτική αγωγή ή και έγχυση Botox στον έσω σφιγκτήρα του πρωκτού. Σε σπάνιες ανθεκτικές περιπτώσεις, συστήνεται η έσω σφιγκτηροτομή, με την οποία διατέμνεται μέρος του έσω σφιγκτήρα του πρωκτού.

Ο κνησμός του πρωκτού διαχωρίζεται σε ιδιοπαθή και δευτεροπαθή αίτια. Η λήψη σωστού ιστορικού, και η φυσική εξέταση με επισκόπηση και πρωκτοσκόπηση είναι απαραίτητες για την σωστή διάγνωση και αντιμετώπιση του κνησμού. Η θεραπεία είναι ευρέους φάσματος και βασίζεται στην αντιμετώπιση των υποκείμενων νοσημάτων, σε διατροφικές αλλαγές και τοπικές θεραπείες. Σε ανθεκτικά περιστατικά απαιτείται η βιοψία του περιπρωκτικού δέρματος.

Τα κονδυλώματα στην περιοχή του πρωκτού οφείλονται στον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (Human Papilloma Virus), και αποτελούν σεξουαλικώς μεταδιδόμενο νόσημα. Η διάγνωση τους βασίζεται στη φυσική εξέταση και πρωκτοσκόπηση. Η νόσος μπορεί να περιορίζεται στο περιπρωκτικό δέρμα, ή να επεκτείνεται εσωτερικά στον πρωκτικό σωλήνα. Αντιμετωπίζεται με τοπική φαρμακευτική αγωγή ή χειρουργική διαθερμία σε εκτεταμένες περιπτώσεις. Αν και τα κονδυλώματα δεν αποτελούν προκαρκινική κατάσταση, οι ασθενείς αυτοί έχουν αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης ενδοεπιθηλιακής νεοπλασίας του πρωκτού και επομένως συνιστάται στενή παρακολούθηση.